Satlute to the Sockeye

De 'sockeye' zalm is de rode zalm die vanuit zee de rivieren opzwemt om te paren. Kokanee heet hier de soort, ook rode zalm, die in zoet water blijft. Ze eten plankton en zijn daarom slecht met een hengel te vangen. In hun gewone doen zijn ze slank en zilverkleurig. In de paartijd; als ze ongeveer vier jaar oud zijn, worden ze rood met een groene staart en kop. De kop verandert en de tanden groeien.

Dit jaar is er een record aantal Sockeyes (grootste aantal sinds 1913) die bij ons in de buurt de rivieren opzwemmen om te paren en dood te gaan. Bij ons in de buurt kun je ze zien in de Fraser en Adams rivier. Bij de Fraser rivier ben ik al een keer met Raafje mee geweest om kleintjes uit te zetten; frye heten ze dan en in dit geval was dat Chinook zalm. Bij de Fraser river hebben ze daar een speciale kwekerij om de aantallen weer omhoog te brengen.

Terug naar de Sockeye zalm. Tijdens de zomer van hun vierde jaar gaan de zalmen terug naar de rivieren waar ze geboren zijn. Door de hormonen veranderen ze dus van vorm en kleur. Ze vechten letterlijk hun weg terug; niet alleen onderweg maar uiteindelijk ook met soortgenoten om hun eigen stukje rivier en hun favoriete partner. De verwondingen die ze oplopen raken geïnfecteerd. De mannetjes slaan de eitjes uit de buik van de vrouwtjes, sproeien hun spul er over heen en dekken ze toe. Dat doen ze nog een paar keer en dan gaan ze ten onder aan verwondingen, infecties en/of honger. Hun overblijfselen voeden ze niet alleen beren en adelaren en zo maar ook voeden ze de rivier wat uiteindelijk hun kinderen ten goede komt.

Op Thanksgiving togen we, Raafje en ik, via een omweg naar Roderick Haig-Brown Provincial Park om de zalmen langs te zien komen. Met, in tijdsbestek van zo'n week of twee, honderd duizend of meer andere mensen. Als je aan komt rijden denk je bijna dat je naar een pretpark gaat. Parkeerwijzers zwaaien met -hoe leuk verzonnen- rood/oranje vissen met groene uiteinden naar de juiste kant toe en je moet zelfs parkeergeld betalen! Maar drie dollar is te doen.

We hadden 'leftovers' (restjes) mogen meenemen van het kalkoendiner van de vorige avond en dat deden we daar ter plekke op meegebrachte, verse bolletjes. Heerlijk zittend in het zonnetje genoten we van de lunch. En daarna, door een cordon van etenskarren heen, richting de zalmen. Heeler was mee en dat was voor haar heel leuk en van ons toch een minder goed idee. Genoeg buitenlucht en lopen voor haar want die Adams rivier kan je echt een eind aflopen als je dat wilt. Maar toen ze even aan de aandacht van Raafje ontsnapte in/bij het water ging ze in een van de talloze karkassen liggen rollen.

Het is een bijzonder gezicht, die zalmen. De rivier zit vol met die rode vissen en bij de diverse opstopping is het dringen geblazen. Ze wachten daar om energie te verzamelen om weer een stukje vooruit te komen. Ruggen komen boven water uit en vinnige staartvinnen slaan door het water. Daar zie je ook de lijken liggen; bleekgekleurd en eventueel zachtjes heen-en-weer wiegend door de stroom. De stank wordt met de dag erger. Het is ook een bijzonder gezicht; wat maakt dat ze zó massaal allemaal dezelfde kant op gaan, onderweg niet eten om ten slotte een zekere dood tegemoet te gaan?

In het park waar we waren maken ze er een echt spektakel van met gelinzameling acties, muziek en eten. Een speciaal uitkijk plateau is er ook en ze nodigen biologen uit om vragen te beantwoorden en er zijn onderzoekers die de vissen merken en volgen.

De precieze aantallen zijn nog niet bekend. Maakt ons niet uit; wij hadden een leuke dag, heerlijk weer en als afsluiting een hond die in bad moest ;-)